Profesyonel esneklik neden hayati?

Geçen hafta, Microcredit Montreal’in düzenlediği girişimcilik etkinliğinde canlı bir atölye gerçekleştirdim. Katılımcılarla birlikte iş kurmalarının önündeki görünür ve görünmez bariyerler üzerine çalıştık.

Atölye sırasında bir katılımcı söz aldı.

Kendi işini kurma sürecindeyken yaşadığı yorucu bir aile yemeğinden bahsetti. Yemek boyunca ailesi ona neden istikrarlı bir maaşı olan “güvenli” bir işi varken kendi işini kurmaya uğraştığını sormuş.

“Buna gerçekten gerek var mı?”

“Risk almaya değer mi?”

“Düzenli bir işin varken neden zorluyorsun?”

Uzun uzun anlatmışlar.

Endişeyle.

İyi niyetle.

Ama ısrarla.

Ona ne hissettiğini sordum.

Şöyle dedi:

“İyi niyetliler ama bana artık var olmayan bir dünya için tavsiye veriyorlarmış gibi hissediyorum.”

Atölyedeki birçok kişi başını sallayarak bu cümleye katıldı.

Bu konuşma aklımda takıldı.

Sorun ailelerin yanlış olması değildi.

Sorun, tavsiyelerini şekillendiren dünyanın değişmiş olmasıydı.

Ailelerin Tavsiyesini Yaratan Dünya

Ebeveynlerin tavsiyesi yanlış değil.

Sadece güncelliğini yitirmiş durumda.

Babam 40 yıl boyunca aynı şirkette çalıştı.

Pozisyonu zamanla değişse de aynı bölgede kaldı, birkaç şirket birleşmesi atlattı ve sonunda kendisine vaat edilen her şeyle emekli oldu.

Tek iş.

Tek gelir.

Tek kariyer yolu.

Onun izlediği yol son derece mantıklıydı.

Onun zamanında şirketler uzun vadeli plan yapar, çalışanlarını elde tutmak ister, emeklilik sistemleri anlamlı bir gelecek vaat ederdi.

Emekli olduklarında toplu ödemelerle ev alabilen, emeklilik maaşıyla rahat bir hayat sürdürebilen insanlar vardı.

Bu tablo hem dünyada hem Türkiye’de benzerdi.

İşte ebeveynlerimizin kariyerle ilgili zihinsel modeli bu dünyada oluştu.

 “Güvenli”nin gerçekten güvenli olduğu bir dünya.

Ama artık o modelin ekonomik zemini değişti.

Bugün aynı modeli sorgulamadan sürdürmek güvenli olmak anlamına gelmiyor.

Sadece alışıldık olanla yaşamak anlamına geliyor.

Ve maalesef alışıldık olan her zaman güvenli değildir.

İş Güvencesi Gerçekten Var mı?

Sorun kuşak çatışması değil.

Sorun ekonomik düzenin dönüşmesi.

Eskiden şirketler uzun vadeli büyüme planları yapardı.

Bugün şirketler hızla değişen teknolojiye, yapay zekaya ve küresel belirsizliklere adapte olmaya çalışıyor.

Eskiden sadakat bir avantajdı.

Bugün esneklik avantaj.

Eskiden kıdem zamanla değer üretirdi.

Bugün değer, hızlı ve ölçülebilir olduğunda karşılık buluyor.

Eskiden yapılan işin sonucu konuşulurdu.Bugün ise o işin nasıl konumlandırıldığı ve görünür kılındığı da en az sonucu kadar etkili.

Tüm bunlar yapısal dönüşümler.

Ve bu dönüşümün içinde tek gelire bağlı bir kariyer modeli düşünüldüğü kadar sağlam değil.

Profesyonel Kırılganlık Nereden Geliyor?

Tek yönlü bir kariyer modeline baktığında üç temel risk görürsün:

1. Gelir kaynağı tektir.

Gelirin bir kuruma bağlıysa, o kurumun bütçe kararları senin kontrolünün dışındadır.

2. Karar verici sen değilsin.

Performansın güçlü olabilir. Ama yeniden yapılanma, sektör daralması ya da strateji değişimi bireysel performansla ilgili değildir; buna rağmen seni doğrudan etkiler.

3. Risk dağıtımı yoktur.

Finans dünyasında tüm sermaye tek bir varlığa yatırılmaz. Ama kariyer dünyasında çoğu insan tüm ekonomik geleceğini tek bir işe bağlar.

Bu bir felaket senaryosu değil.

Ama yapısal olarak kırılgan bir model.

Profesyonel Esneklik Neden Hayati?

Farklı ülkelerde yaşadığım ve iş kurduğum süreçlerde şunu çok net gördüm:

Bir yerde kurduğun düzen, başka bir bağlamda geçerliliğini kaybedebilir.

Bu sadece yurtdışına taşınmakla ilgili değil.

Sektör değiştiğinde, şirket el değiştirdiğinde, teknoloji dönüştüğünde de aynı şey olur.

 Sistem değiştiğinde oyun alanı değişir.

Oyun alanı değiştiğinde kartlar yeniden dağıtılır.

Bu kişisel bir başarısızlık değildir.

Ama tek yapıya bağlı olmanın doğal sonucudur.

Ve o noktada şunu fark edersin:

Eğer alternatifin yoksa, seçeneğin de yoktur.

Güvenliği Yeniden Tanımlamak

Bugün güvenlik:

Tek maaş değildir.

Transfer edilebilir becerilerdir.

Network’tür.

Görünürlüktür.

Ve yapılandırılmaya başlanmış ikinci bir gelir hattıdır.

En önemlisi ise şudur:

Sadece işin için değil, kendi kariyerin için çalışmaktır.

Yeni beceriler edinmek.

Görünür olmak.

İlişki ağı kurmak.

Alternatifleri düşünmek.

Özellikle kadınlar, başkaları için mükemmel üretirken kendi kariyer stratejilerini geri plana atabiliyorlar.

İşte profesyonel esneklik tam da burada devreye girer.

Alternatifin varsa, karar gücün vardır.

Alternatifin yoksa, güvenli olduğunu sadece varsayabilirsin.

Ve varsayım bir strateji değildir.

Her gün sadece “güvende hissettiğin” için aynı yerde kalmak, geleceğini bir başkasının kararlarına bırakmak anlamına gelebilir.

Bütçeler değişir.

Stratejiler değişir.

Öncelikler değişir.

Ve o kararlar verilirken masada genellikle isimler değil, harcama kalemleri konuşulur.

Burada herkesin kendi işini kurması gerektiğini söylemiyorum.

Ama herkesin alternatiflerini düşünmeye ve oluşturmaya başlaması gerektiğine inanıyorum.

Karar gücünün sende olduğu bir hayat kurgulamak mümkün.

Eski harita bir dönem işe yarıyordu.

Ama artık tek başına yeterli değil.

Onu çöpe atmak zorunda değilsin.

Ama yanında ikinci bir rota çizmek zorundasın.

Çünkü bugün gerçek güvenlik, alternatifin olduğunda başlıyor.

Bu hafta kendine şu iki soruyu sorabilirsin:

Benim alternatifim ne olabilir?

Ve o alternatifi inşa etmeye nereden başlamalıyım?

Profesyonel esneklik bir gecede oluşmaz. Her hafta alternatif inşa etmeye dair somut adımlar paylaşıyorum. Yazılara e-posta ile ulaşmak için buradan kaydolabilirsin.

Haftalık yazılarımı almak için