İş fikri nasıl seçilir? Çok fazla fikrin varsa izlemen gereken 5 adım

Birden fazla iş fikriniz varsa ve hangisini seçeceğinizi bilmiyorsanız yalnız değilsiniz. İş fikri seçmek ilham meselesi değil, yapı meselesidir. Bu yazıda ilgi alanlarınızı netleştirerek temayı bulmayı, fikri stratejik olarak değerlendirmeyi ve 30 günlük mikro testle karar vermeyi adım adım anlatıyorum.

Çok fazla fikrin varken neden kararsız kalırsın?

En son yaptığım “Girişimciler İçin Yapı Taşları” atölyesinde katılımcılardan biri bana şunu sordu:

“Birden fazla iş fikrim var ve hepsi için heyecanlıyım. Ama zihnim bu kadar olasılıkla doluyken nasıl bir ya da iki tanesine odaklanacağımı bilmiyorum.”

Bu soru çok tanıdık.

Çok yönlüysen, seçenekleri daraltmak rahatsız edici olabilir. Sürekli yeni fikir üretmek kısa süreli bir heyecan yaratır. Ama çoğu zaman o fikir daha netleşmeden zihnimiz başka bir yöne kayar.

Sonuç?

Kararsızlık.

Dağınıklık hissi.

Ve zamanla eylemsizlik.

Ama iş perspektifinden bakarsak sorun “çok fikir” değil.

Sorun, ortada henüz net bir fikir yokken “hangisini seçmeliyim?” diye sormak.

Çünkü çoğu zaman ortada seçilecek bir iş modeli değil, sadece dağınık ilgi alanları vardır.

Bu yüzden teknik değerlendirmeye geçmeden önce fikri netleştirmek gerekir.

1. Ham veriyi çıkar: İlgi alanları iş fikri değildir

Önce her şeyi masaya koy:

• İlgi alanların

• Güçlü yönlerin

• İnsanların senden sık istediği şeyler

• Keyif aldığın aktiviteler

• Para kazandığın işler

• Para kazanmadığın ama seni besleyen uğraşlar

  
  

Burada amaç “iş fikri bulmak” değil.

Ham malzemeyi görmek.

Sonra bağlantı noktalarına bak:

• Nerelerde tekrar var?

• Hangi kelimeler sık geçiyor?

• Hangi alanlar kesişiyor?

• 
  

Örneğin:

Yoga + psikoloji + insanlarla konuşmak→ İnsanların stres regülasyonu

Estetik + organizasyon + minimalizm→ Sadeleştirme ve düzen tasarımı

Yazmak + araştırmak + öğretmek→ Bilgiyi yapılandırmak

Bu noktada hala bir “iş fikri” seçmiyorsun.

Sadece yön kümelenmesini görüyorsun.

2. Ortak temayı bul

Kariyer geçmişin dağınık görünebilir.

Farklı sektörler, farklı roller, farklı deneyimler…

Ama şunu sor:

• En tatmin olduğum işler hangileriydi?

• O işlerin ortak noktası neydi?

• İnsanlar benden hangi konuda fayda gördü?

  
  

Örneğin:

Öğretmenlik + sunum yapmak + mentorluk→ İnsanların netleşmesine yardım etmek

Tasarım + marka çalışması + içerik üretimi→ Karmaşayı sadeleştirmek

Yoga seviyorum diyorsan mesela şunu sor:

• İnsanların gevşediğini görmek mi?

• Disiplinli pratik süreci mi?

• Bedensel farkındalık mı?

• Topluluk duygusu mu?

• 
  

Belki tema yoga değil.

Tema: İnsanlara ritim kazandırmak.

Tema iş unvanı değildir.

Ama yön verir.

3. Temayı iş modeline çevir

Artık elinde bir alan var.

Şimdi sor:

Bu tema hangi forma bürünebilir?

Örneğin:

Tema: İnsan gelişimi

→ Ürün: Online eğitim

→ Hizmet: 1:1 danışmanlık

→ İçerik: LinkedIn yazıları

→ Gelir modeli: Program + workshop

Tema soyut.

İş modeli somut.

İnsanların takıldığı yer burası:

İlgi alanından direkt işe atlamaya çalışıyorlar.

Oysa arada tema var.

4. İş fikrini stratejik olarak değerlendir

Artık ortada değerlendirilecek bir alan var.

Soru artık şu değil:

“Hangisi benim ilgi alanım, tutkum?”

Soru şu:

“Hangi alanı önce test etmeliyim?”

Bir fikri seviyor olman yetmez.

Üç parametreye bak:

Enerji

• Bu alan üzerine 6 ay çalışabilir miyim?

• Zorlandığımda bırakma eğilimim olur mu?

  
  

Gelir Potansiyeli

• İnsanlar bu problem için para öder mi?

• Bu sürdürülebilir bir yapıya dönüşebilir mi?

  
  

Pazar Talebi

• Gerçek bir problemi mi işaret ediyor?

• Alternatif çözümler var mı?

• Benim yaklaşımım farklı mı?

  
  

Bu soruları detaylıca cevapladıktan sonra her başlığa 1–10 arası puan ver.

Toplam puanı en yüksek olan fikir “hayatının tutkusu” olduğu için değil, ilk test edilecek aday olduğu için seçilir.

Sonuçta bu bir evlilik değil.

Bir deney sırası.

5. 30 Günlük mikro-test yap

Netlik düşünerek gelmez.

Eylemle gelir.

Seçtiğin alan için 30 günlük küçük bir test tasarla:

• 10 potansiyel müşteri görüşmesi

• Basit bir landing page

• Küçük bir pilot ürün

• Mümkünse düşük fiyatlı bir ücretli deneme

  
  

Amaç para kazanmak değil.

Amaç veri toplamak.

30 gün sonunda üç seçenek vardır:

• Devam

• Pivot

• Kapat

Artık kararsızlık azalır.

Çünkü elinde somut geri bildirim vardır.

Sonuç: Netlik karar vermekten değil, test etmekten gelir

Bir dönem ben de birinin elimi tutup “Yönün bu” demesini istiyordum.

Ama gerçek şu:

Şu an düşündüğün fikir büyük ihtimalle varacağın yerin son hali değil.

Sadece başlangıç noktası.

En iyi fikrin netleşmesini beklemek yerine, en güçlü görüneni seç.

Test et.

Veriye bak.

Gerekirse değiştir.

Netlik karar vermekten değil, kararları test etmekten gelir.

İş fikri seçmek tek seferlik bir karar değil.

Netlik zamanla, düşünerek ve test ederek oluşur.

Girişimcilik, karar verme ve iş kurma üzerine haftalık yazılarımı e-posta ile almak istersen buradan katılabilirsin.

Haftalık yazılarıma katıl